نفت،گازو پتروپالایش

چالش تجدیدپذیرها / راهکار توسعه چیست؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه گستران، در سال‌های اخیر، محدودیت تأمین برق در کنار رشد قابل توجه مصرف، منجر به ناترازی بیش از ۱۲ هزار مگاوات برق در کشور شده و این در حالی است که نیروگاه‌های حرارتی که سهم قابل توجهی در تأمین برق کشور دارند، هم‌زمان با مشکل تأمین سوخت و منابع مالی روبه‌رو هستند.

یکی از ظرفیت‌های مهم تولید برق در دنیا، انرژی‌های تجدیدپذیر است که کشور ما نیز با توجه به شرایط جغرافیایی خود، در این زمینه ظرفیت بالایی دارد، بنابراین انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند علاوه بر حل مسئله ناترازی، امنیت تولید انرژی کشور را با تنوع‌بخشی به سبد تولید برق افزایش داده است و کاهش آلودگی زیست‌محیطی و آب مصرفی نیروگاه‌های موجود را نیز به دنبال دارد.

بر اساس گزارش‌های ساتبا، مجموع پتانسیل‌های انرژی‌های تجدیدپذیر شامل «خورشیدی»، «بادی»، «برق‌آبی کوچک»، «زیست‌توده» و «زمین‌گرمایی» در کشور معادل ۱۲۴ هزار مگاوات برآورد می‌شود.

در قانون برنامه ششم نیز تاکید شده است که انرژی‌های تجدید پذیر باید سهم پنج درصدی از تولید برق کشور داشته باشد، با در نظر گرفتن توان ۹۰.۹ هزار مگاواتی تولید برق کشور، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر باید اکنون به ۴.۵ هزار مگاوات رسیده باشد، اما فقط ۱.۱ درصد از نیروگاه‌های تولید برق کشور، تجدیدپذیرند.

سهم تجدیدپذیرها از تولید برق در دنیا

تا ۲۰ سال گذشته، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر خورشیدی و بادی در ایران و جهان به ترتیب ۰.۰۱ و ۰.۰۹ درصد بوده است، اما در سال گذشته در دنیا ۵.۳۳ درصد برق از این طریق تولید شده و این عدد در ایران کمتر از ۰.۱۶ درصد است.

در حالی که سهم تجدیدپذیرها از تولید برق در کشور ما بسیار ناچیز است، ۱۲.۸ درصد از برق دنیا توسط نیروگاه‌های تجدید پذیر تولید می‌شود، و بر اساس آمارهای بین‌المللی تا ۳۰ سال آینده، تقاضای برق ۱.۶ برابر خواهد شد که ۴۳ درصد از آن توسط تجدیدپذیرها تأمین خواهد شد.

چالش تجدیدپذیرها / راهکار توسعه چیست؟

دلایل توسعه نیافتن انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران

در کشور ما، بخش زیادی از تولید برق توسط نیروگاه‌های دولتی انجام می‌شود که این موضوع چرخه اقتصادی صنعت برق را معیوب کرده است. با این حال در سال‌های گذشته با ارائه طرح‌هایی توسط دولت، بخش خصوصی به تولید برق وارد شد و نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس توسط بخش خصوصی راه‌اندازی شد، اما در سال‌های گذشته مطالبات این نیروگاه‌ها توسط دولت با تأخیر بسیار پرداخت شده که همین موضوع امنیت سرمایه‌گذاری در صنعت برق را کاهش داده است.

کمبود منابع مالی و نبود امکان رقابت برای نیروگاه‌های تجدید پذیر با نیروگاه‌های حرارتی که سوت خود را نرخ پایین دریافت می‌کنند، یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور است.

عوارض موضوع ماده ۵ قانون حمایت از صنعت برق، تنها منبع وزارت نیرو برای پرداخت هزینه خرید تضمینی برق تجدیدپذیر است که با توجه به نوسانات ارزی و افزایش هزینه‌های تمام‌شده راه‌اندازی این نیروگاه‌ها، کفاف هزینه خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های موجود را نیز نمی‌دهد، بنابراین طبیعی است که بخش خصوصی وارد این حوزه نشود.

همچنین بر اساس ماده ۶ قانون حمایت از صنعت برق، سازمان برنامه و بودجه مکلف است، مابه‌التفاوت قیمت فروش تکلیفی انرژی برق با قیمت تمام‌شده را به وزارت نیرو پرداخت کند، اما آمار موجود از پرداختی‌های این سازمان به وزارت نیرو نشان می‌دهد که فقط در سال ۱۴۰۱، وزارت نیرو از این محل ۱۱۴ هزار میلیارد تومان طلب از سازمان برنامه و بودجه دارد که منجر به ناتوانی صنعت برق در پرداخت هزینه برق از نیروگاه‌های بخش خصوصی و به دنبال آن کاهش سرمایه‌گذاری در این بخش شده است.

بورس انرژی راهکاری برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر

در سال‌های اخیر با توجه به ناترازی برق در فصل تابستان و اعمال طرح‌های مدیریت مصرف برق در زمان‌های اوج مصرف، صنایع تولیدی دچار آسیب شدند، به همین منظور یکی از راهکارهای کشور در حل این بحران و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کنار آن، استفاده از ظرفیت صنایع بزرگ در بحث خودتأمینی برق است. در همین راستا، فولاد مبارکه اصفهان به عنوان صنعت پیشرو اقدام به راه‌اندازی نیروگاه کرد که فاز اول اول آن به ظرفیت ۳۰۷ مگاوات، هفتم مهرماه با حضور رئیس‌جمهور افتتاح شد.

با این وجود، با توجه به شرایط اقلیمی کشور امکان راه اندازی نیروگاه به‌ویژه تجدیدپذیرها برای همه صنایع وجود ندارد، بنابراین برای عملی شدن این طرح نیازمند ورود شرکت‌های تخصصی برق به این حوزه هستیم و بهترین ابزار برای فروش این برق به صنایع نیز بورس انرژی است.

چالش تجدیدپذیرها / راهکار توسعه چیست؟

توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر با رونق معاملات در تابلوی سبز بورس انرژی

مصطفی رجبی‌مشهدی، سخنگوی صنعت برق کشور در این زمینه اظهار می‌کند: بر اساس ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، صنایع بالای یک مگاوات موظف هستند، حداقل یک درصد از مصرف برق خود را از نیروگاه‌های تجدیدپذیر تأمین کنند و سالانه این سهم را به مقدار یک واحد درصد افزایش و طی پنج سال به ۵ درصد برسانند، دستگاه‌های دولتی و اجرایی کشور نیز موظف هستند تا ۲۰ درصد از مصرف خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین یا خریداری کنند.

وی با اشاره به راه‌اندازی تابلوی معاملات برق سبز در بورس انرژی اضافه می‌کند: از ابتدای خرداد تا پایان مهرماه سال جاری در مجموع بیش از ۱۴۹ میلیون کیلووات ساعت انرژی تولیدی برق نیروگاه‌های تجدید پذیر به ارزش بیش از ۳۶۶ میلیارد تومان در تابلوی برق سبز مبادله شده است.

سخنگوی صنعت برق کشور می‌گوید: تا پایان مهرماه ۲۰ نیروگاه خورشیدی، چهار نیروگاه بادی و یک نیروگاه برق‌آبی کوچک با مجموع ظرفیت منصوبه حدود ۱۹۵ مگاوات که متقاضی حضور در بورس بودند جهت حضور در معاملات تابلوی سبز به شرکت بورس انرژی معرفی و مجوز حضور ایشان در بورس صادر شده است.

رجبی‌مشهدی با اشاره به وجود ناترازی در ایام تابستان بی‌سابقه سال ۱۴۰۲، اضافه می‌کند: برق مبادله شده در تابلوی سبز در ماه‌های گرم به خریداران تحویل شد و بر اساس آمار بورس انرژی، بیشترین میزان برق مبادله شده در تابلوی سبز مربوط به تحویل تیرماه ۱۴۰۲ به میزان ۷۵ مگاوات ظرفیت در هر ساعت بود که به‌طور کامل به مصرف‌کنندگان تحویل داده شد.

وی تصریح می‌کند: صنایع بالای یک مگاوات می‌توانند با حضور در بورس انرژی علاوه بر انجام تعهدات قانونی خود برای تأمین برق سبز، به‌منظور بهره‌برداری از مزایای نیروگاه‌های تجدیدپذیر نسبت به سرمایه‌گذاری و احداث نیروگاه خورشیدی یا بادی اقدام کنند.

دستگاه‌های دولتی نسبت به نصب آب گرم‌کن‌های خورشیدی اقدام کنند

حسن مرادی، کارشناس انرژی‌های تجدیدپذیر نیز در این رابطه به خبرنگار سرمایه گستران می‌گوید: در ارتباط با انرژی‌های تجدیدپذیر کم‌کاری‌هایی از سوی دولت‌ها صورت گرفته است که این موضوع باعث عقب ماندن کشور از سایر کشورهای همسایه شده است.

وی با بیان اینکه به تازگی اقداماتی برای استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی صورت گرفته است، ادامه می‌دهد: بهره‌مندی از انرژی خورشیدی به راندمان صفحه‌های خورشیدی مورد استفاده بستگی دارد که در صورت استفاده از صفحه‌های خورشیدی قدیمی با راندمان پایین، بازده بالا و سودآوری چندانی در این زمینه نخواهیم داشت.

مرادی تصریح می‌کند: باید از انرژی‌های زمین‌گرمایی و خورشیدی که به دو صورت اتوبوس‌های گرمایی است برای تبدیل نور به الکتریسیته و انرژی تابشی برای گرم کردن استفاده کنیم در این راستا نیز اکنون برای استفاده از انرژی تابشی خورشید نتوانسته‌ایم آب‌گرم‌کن‌های خوبی را طراحی کنیم.

وی ادامه می‌دهد: برای استفاده از آب‌گرم‌کن‌ها می‌توان درفصل‌های تابستان و زمستان به جای گاز طبیعی از انرژی خورشیدی استفاده کرد.

کارشناس انرژی‌های تجدیدپذیر تصریح می‌کند: ایستگاه‌های کوچک تولید انرژی خورشیدی که به مددجویان کمیته امداد و کارکنان بسیج سازندگی تعلق گرفته است، در عمل با مشکلاتی روبه‌رو می‌شود.

چالش تجدیدپذیرها / راهکار توسعه چیست؟

لزوم توجه به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در برنامه هفتم توسعه

وی ادامه می‌دهد: دستگاه‌های دولتی و کارخانه‌های مهم می‌توانند نسبت به نصب آب‌گرم‌کن‌های خورشیدی و سلول‌های فوتوولتائیک برای ایجاد برق خورشیدی اقدامات لازم را انجام دهند تا بتوانیم بخشی از عقب‌ماندگی خود در این زمینه را جبران کنیم که امید است نمایندگان مجلس در برنامه توسعه هفتم به موارد بیان شده توجه لازم را داشته باشند.

مرادی با اشاره به کوهستانی و ساحلی بودن کشور تاکید می‌کند: ایران از پتانسیل‌های بالایی در زمینه استفاده و نصب نیروگاه‌های بادی مانند شهر بینالود برخوردار است که در حال حاضر در نصب نیروگاه‌های زیست‌توده نیز دچار مشکل هستیم.

وی اضافه می‌کند: سهم فعلی کشور در مقایسه با سایر کشورها در زمینه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر از دو بعد جمعیتی و مساحتی بسیار کم است، که می‌توان برای بهبود این شرایط قیمت خرید تضمینی برق تولیدی را بلافاصله بعد از تولید به حساب مشترکان واریز کرد و البته از سوی کشورهای همسایه مانند عربستان، قطر، کشورهای اسلامی همچنین بانک توسعه اسلامی برای انرژی‌های تجدیدپذیر پیشنهاد سرمایه‌گذاری داده شده است که امیدواریم بر اساس این پیشنهادها، نیروگاه‌ها فعالیت خود را آغاز کنند.

توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر موضوعی است که در دنیا مورد توجه است، اما در کشور ما به‌رغم وجود الزامات قانونی، به دلیل نبود امنیت سرمایه‌گذاری در صنعت برق، همچنین کمبود منابع برای توسعه این انرژی‌ها در بخش دولتی، شاهد روند کند در این زمینه بوده‌ایم. با این وجود در سال جاری با راه‌اندازی تابلوی سبز در بورس انرژی، بخشی از امنیت سرمایه‌گذاری در این بخش تأمین شده و امید است با ادامه این روند شاهد بهبود توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور باشیم.

منبع خبر :

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا